بهرحال شاهدیم که از نهضت باب تا انقلاب اسلامی 1357 تقریباً همۀ نهضت های انقلابی به رهبری روحانیّت شیعۀ انقلابی بر سنّت صباحی بوده است :
باب ، سیّد جمال ، میرزا آقاخان کرمانی ، شیخ فضل الله نوری ، میرزا کوچک خان جنگلی ، مدرّس ، کاشانی ، خمینی ، طالقانی ، منتظری ، غفاری ، سعیدی و امثالهم . درواقع باید گفت که حسن صباح ، پدر اسلام و تشیّع و عرفان و روحانیّت انقلابی است . حتّی ماهیّت اندیشه و سنت عمل انقلابی افراد و گروههای غیر روحانی و حتّی بظاهر غیر اسلامی هم برخاسته از فلسفۀ حسن صباح بوده است مثل دکتر شریعتی ، محمّد حنیف نژاد و امیر پرویز پویان . که احیاءگر جنگ چریکی و عملیات انتحاری حسن صباح محسوب می شوند که مکتب اصالت شهادت است و ” ردّ تئوری بقا ” !




نقد و بررسیها
هنوز بررسیای ثبت نشده است.